Son günlerde kamuoyunda yer alan “hastalıktan ari işletme” statüsüne ilişkin haberler ve açıklamalar nedeniyle, bazı tüketicilerimizin süt ve süt ürünlerinin güvenliği konusunda endişe duyduğu görülmektedir.
Ambalajlı Süt ve Süt Ürünleri Sanayicileri Derneği (ASÜD) olarak, tüketicilerimizin doğru ve bilimsel bilgiye ulaşmasını önemsiyor; konuya ilişkin bazı temel hususların açıklığa kavuşturulmasının gerekli olduğuna inanıyoruz.
Hastalıktan ari işletme nedir?
“Hastalıktan ari işletme”, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen hayvan sağlığı programı kapsamında verilen bir statüdür. Bu sertifika, belirli hayvan hastalıkları yönünden sürünün sağlık durumunun belirli kriterleri karşıladığını gösterir ve hayvan hastalıklarının kontrolü açısından önemli bir uygulamadır.
Ancak bu statü, tüketiciye sunulan süt ve süt ürünlerinin güvenli olup olmadığını tek başına belirleyen bir kriter değildir. Bir işletmenin ari statüsünde olmaması, o işletmeden elde edilen sütün doğrudan tüketime uygun olmadığı veya bu sütten üretilen ambalajlı süt ve süt ürünlerinin güvensiz olduğu anlamına gelmez.
Süt ve süt ürünlerinde gıda güvenliği nasıl sağlanır?
Türkiye’de, ambalajlı ürün üreten kayıtlı süt işleme tesislerinde kullanılan çiğ sütler; kabul aşamasından başlayarak mevzuata uygun çok sayıda kontrol ve denetimden geçmektedir.
Sütler kalite kriterleri açısından değerlendirilmekte, uygun olmayan sütler işlenmemektedir. Üretim sürecinde uygulanan pastörizasyon veya UHT işlemleri gibi bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış ve uluslararası standartlara göre uygulanan ısıl işlemler, halk sağlığı açısından önem taşıyan mikroorganizmaların ortadan kaldırılmasını sağlamaktadır.
Bunun yanında tüm üretim süreçleri ve koşulları; hijyen kuralları, HACCP başta olmak üzere gıda güvenliği sistemleri, düzenli laboratuvar analizleri ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi denetimleri ile sürekli kontrol altında tutulmaktadır.
Dolayısıyla tüketiciye ulaşan ambalajlı süt ve süt ürünlerinin güvenliği, yalnızca çiğ sütün kaynağına değil; üretim boyunca uygulanan bütüncül gıda güvenliği sistemine dayanmaktadır.
Ambalajlı, pastörize ve UHT süt ürünleri güvenlidir
Pastörizasyon ve UHT gibi ısıl işlemler, brusella ve sığır tüberkülozu dahil olmak üzere süt yoluyla bulaşabilecek bakteriyel etkenleri etkisiz hale getirir. Kayıtlı işletmeler tarafından üretilen ambalajlı, pastörize ve UHT süt ürünlerinin tamamı; kaynağından tüketiciye ulaşana kadar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda güvenliği mevzuatı çerçevesinde düzenli olarak denetlenmekte, Bakanlığın işletme kayıt/onay sistemine tabi tesislerde, soğuk zincir ve hijyen standartlarına uygun şekilde üretilmektedir.
Tüketiciler neden kayıtlı ve ambalajlı ürünleri tercih etmelidir?
Gıda güvenliğinde en önemli unsur izlenebilirliktir. Bu bağlamda; tüketicilerin kaynağını, üreticisini ve parti numarası gibi bilgilerini sorgulayabilecekleri ürünleri tercih etmesi oldukça önemlidir.
Kayıtlı işletmeler tarafından üretilen ambalajlı ürünlerde üretici firma bellidir ve üretim yeri kayıt altındadır. Her ürün parti bazında izlenebilmekte, resmi denetimler düzenli olarak gerçekleştirilmektedir. Herhangi bir uygunsuzluk durumunda ürünlerin kaynağına ulaşılabilmekte ve gerekli işlemler hızla uygulanabilmektedir.
Buna karşılık kaynağı belirsiz, açıkta satılan veya kayıt dışı üretilen süt ve süt ürünlerinde aynı düzeyde izlenebilirlik ve resmi kontrol mekanizmaları bulunmamaktadır. Bu nedenle tüketicilerimizin güvenilir satış noktalarından, etiketli ve kayıtlı işletmeler tarafından üretilmiş ambalajlı süt ve süt ürünlerini tercih etmeleri büyük önem taşımaktadır.
Tüketicilerin endişe duymasını gerektiren bir durum yok
Bugün market raflarında yer alan, kayıtlı tesislerde üretilen ambalajlı süt ve süt ürünleri; Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi denetimleri ile ulusal gıda mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren işletmeler tarafından, çok aşamalı gıda güvenliği sistemleri uygulanarak üretilmektedir.
Bu nedenle kamuoyunda yer alan bazı değerlendirmelerin aksine, “hastalıktan ari işletme” statüsü ile ambalajlı süt ve süt ürünlerinin güvenliği doğrudan eş anlamlı kavramlar değildir.
ASÜD olarak tüketicilerimize tavsiyemiz; kaynağı belli, etiketli, kayıtlı işletmeler tarafından üretilen ambalajlı süt ve süt ürünlerini güvenle tüketmeye devam etmeleri; kaynağı belirsiz, kayıt dışı ve açıkta satılan ürünlerden ise kaçınmalarıdır.
Süt ve süt ürünleri sektörü, tüketici sağlığını her zaman en öncelikli konu olarak görmekte; üretimin her aşamasında bilimsel esaslara dayalı gıda güvenliği uygulamalarını titizlikle sürdürmektedir.
(4)
